آخرین مطالب:  

محو زبان تُرکی در آذربایجان توفیق سیاست ملّی؟! – حسن راشدی

اؤیرنجی سسی: روزنامه «قانون» تهران که روزنامه اصلاح‌طلب می‌باشد در روز پنجشنبه مورخ 19 بهمن 1396 در صفحه «یادداشت» خود مقاله‌ای را زیر عنوان «سخنان ضد ملّی در صداوسیمای به‌ظاهر ملّی» درج کرده بود که ازنظر نویسنده مقاله، محو زبان تُرکی در آذربایجان نه‌تنها عیب و ایرادی ندارد بلکه آن را از توفیقات سیاست ملّی هم می‌داند؟!

به ادعای روزنامه قانون، از اینکه فرزندان آذربایجان به علت عدم اجرای اصل ۱۵ قانون اساسی و تحصیل نکردن آن‌ها به زبان مادری ترکی در کنار زبان رسمی فارسی در مدارس منجر به فراموشی زبان مادری نوباوگان آذربایجان شده و منجر به محو زبان ترکی می‌شود نه‌تنها نگران‌کننده نیست بلکه از اینکه مجری برنامه‌ای در تلویزیون، در مصاحبه با استاندار آذربایجان شرقی صحبت از علت ترکی صحبت نکردن بسیاری از جوانان شهر اورمیه را به میان کشیده، برآشفته و آسیمیله شدن جوانان آذربایجان در زبان فارسی و محو زبان ترکی را توفیق سیاست ملّی دانسته می‌نویسد:

«…ازقضا اگر فرزندان این خاک [آذربایجان و شهر اورمیه] به زبان فارسی سخن می‌گویند نشان‌دهنده توفیق سیاست‌های ملّی بوده است»!

به نظر می‌آید به‌احتمال‌زیاد مسئولین روزنامه «قانون» از پشت پرده سیاست‌های دولت آگاهی بیشتر و عمیق‌تری دارند که به دادن چنین نظریه صریح و بی‌پرده اقدام کرده‌اند، چراکه برعکس آنچه در این مقاله گفته‌شده، چندی پیش ویدئویی از دیدار رهبر انقلاب با خانواده‌های شهدا در شبکه‌های اجتماعی به اشتراک گذاشته شد که ایشان از اینکه نوه ۵-۶ ساله شهیدی در تهران زبان مادری ترکی را می‌فهمد اما نمی‌تواند صحبت کند به مادر وی توصیه می‌کند در منزل با فرزندش به زبان ترکی صحبت کند تا وی زبان ترکی را به‌راحتی صحبت کند و آن را فراموش نکند، چراکه فارسی را در کوچه و مدرسه یاد خواهد گرفت؛ اما روزنامه قانون از اینکه فرزندان آذربایجان در آذربایجان و در شهر اورمیه زبان مادری خود را فراموش می‌کنند، از خوشحالی در پوست خود نمی‌گنجد و آن را «توفیق سیاست‌های ملّی» می‌داند!

اگر چنین فرضیه‌ای درست باشد و محو زبان ترکی در آذربایجان «توفیق سیاست ملّی» باشد باید اذعان کنیم که تئوری سیاست دوران رضاخانی به بار نشسته و روح تئوریسین این سیاست یعنی «محمود افشار یزدی» باید خیلی شاد باشد که از نظریه‌پردازان دوران رضاخان و فرزندش محمدرضا پهلوی، برای سرعت بخشیدن به هضم جمعیت ترکان آذربایجان در میان فارسیان می‌گوید:

«تنها فایده‌ای که برای تدریس زبان ترکی در دبستان‌ها و رواج رسمی آن در ادارات می‌توان تصور نمود سهولت برای کودکان و مردم است… برای هرکس آسان‌تر است با زبانی که از مادر آموخته صحبت کند تا زبانی که باید در مدرسه بیاموزد؛ اما زبان ترکی در آذربایجان تنها همین یک جنبه را ندارد. زبان ترکی یکی از عناصر مهم ملیت بلکه مهم‌ترین آن‌هاست، … نگارنده با آموختن پنج دقیقه زبان ترکی هم در هر مدرسه یا دانشگاه آذربایجان مخالفم …می‌خواهم آموزش فارسی را اجباری و مجانی و عمومی نمایند و وسایل این کار را فراهم آورند تا ظرف سه سال یا زودتر همه مردم بدون استثنا هر دو زبان را بدانند. پس‌ازآن کم‌کم و خودبه‌خود کلمات فارسی به‌قدری در لهجه ترکی داخل خواهد شد که اقلاً صدی شصت فارسی خواهد بود و این نسبت روزبه‌روز زیادتر می‌شود تا به صدی هفتاد برسد و دو زبان یکی خواهد شد…اگر این سیاست فرهنگی را دولت بپذیرد و ملّت هم کمک کند، چه در آذربایجان و چه سایر شهرستان‌ها، برای من تردیدی نیست که بی‌هیچ زحمت و دردسری برای هیچ‌کس و مخالفتی از هیچ کجا به مقصود خواهیم رسید بی‌آنکه آذربایجانی‌ها احساس کرده باشند بعد از پنجاه سال به زبان فارسی ناحیه خودشان که باید آن را «لهجه» آذری تازه «خواند صحبت خواهند کرد… باید حتماً این کار به دست خود آذربایجانی‌ها صورت گیرد…آذربایجانیان باید خودشان پیش‌قدم شده و زبان ملی خود را [یعنی فارسی را] رواج دهند تا کم‌کم ترکی که خارجی است برود… مطلب از دو حال خارج نیست: یا آذربایجانی ایرانی هست، یا نیست. اگر هست ترک نمی‌تواند باشد…» (۱)

 (۱) زبان فارسی در آذربایجان، گردآوری ایرج افشار، انتشارات: موقوفات دکتر محمود افشار یزدی، تهران، چاپ اول، سال ۱۳۶۸، صص: ۲۸۴،۲۸۸، ۲۸۹

اشتراک گذاری

اخبار حقوق بشر آزربایجان جنوبی

تحصن دانشجویان دانشگاه مدنی آزربایجان + تصاویر

مطالب مرتبط

دیدگاه خود را ثبت کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.