آخرین مطالب:  

نگاهی به جنبش هویت‌طلبانه جامعه قشقایی:

جنبش هویت‌طلبانه قشقایی جنبش بیداری و آگاهی عمومی

اؤیرنجی سسی: انتساب این جنبش به شرق و غرب و وابسته دانستن آن به سرویس‌های جاسوسی دول همسایه خبطی عمدی و البته بزرگ است که نه‌تنها گشایشی برای مخالفان این جنبش نخواهد داشت بلکه شکاف‌های موجود را نیز عمیق‌تر خواهد کرد.

جنبش‌های اجتماعی درنتیجه حرکت‌ها و کوشش‌های جمعی برای پیشبرد یک یا چند هدف مشترک شکل می‌گیرند و اساساً خارج از حوزه نهادهای رسمی هستند. جنبش اجتماعی کوچک کمتر از ۱۰۰ نفر و جنبش اجتماعی بزرگ هزاران و گاه میلیون‌ها نفر را در برمی‌گیرد. جنبش‌های اجتماعی به دلیل وجود و بروز تبعیض‌ها و اختلافات طبقاتی در هر زمینه‌ای (مذهبی، قومی، سیاسی، جنسیتی و …) پدید می‌آیند و اعضای آن به دنبال ایجاد تغییر هستند. جنبش‌های اجتماعی بنا بر شرایط جامعه‌ای که در آن شکل‌گرفته‌اند و اهداف اصلی که به دنبال آن هستند می‌توانند یا برانداز و دگرگون خواه باشند یا جنبشی اصلاح‌طلب که خواهان ایجاد تغییر و اصلاح بخشی از ساختارهایی است که بدان معترض است.

جامعه قشقایی نیز با ترکیب جمعیتی در حدود ۴ میلیون نفر یک جامعه پویا و منسجم است که در بررسی پدیده‌ها و مسائل جاری آن باید مؤلفه‌های جامعه‌شناختی را در نظر گرفت. وقت آن فرارسیده است که به‌دوراز هرگونه دشمنی و غوغا سالاری با نگاهی منطقی و باز به تحلیل و رفتار سنجی تحرکات جمعی جامعه قشقایی نگریست.

از سال‌ها پیش موج جدیدی در میان قشقایی‌ها و به‌ویژه طبقه جوان آن شکل گرفت که مطالبات نوینی با محور هویت طلبانه را مطرح کرد. وجود فضای اختناق سیاسی، بسته بودن ساختار قدرت برای قشقایی‌ها، تبعیض و ستم قومی، سیاست‌های مرکزگرایانه حاکمیت و یک‌صد سال تبعیض زبانی، فرهنگی و دلیل مشابه دیگر زمینه را از مدت‌ها پیش برای ظهور چنین پدیده‌ای در قشقایی پدید آورده بود. در سالیان دور نیز تحرکات و فعالیت‌های منفردانه و گاه گروهی در سطح دانشگاه‌ها و فعالین فرهنگی هنری قشقایی شکل‌گرفته بود اما به دلیل عدم وجود رسانه و عدم خودباوری و آگاهی عمومی و همچنین فضای سنگین سیاسی و امنیتی حاکم بر کشور این فعالیت‌ها یا بی‌نتیجه مانده و یا به زیرزمین‌ها منتقل گشته بود.

با ظهور فیس‌بوک و توییتر و بعدها واتساپ و تلگرام و اینستاگرام و دیگر شبکه‌های اجتماعی و انقلابی که درزمینهٔ رسانه و ارتباطات رخ داد این فعالیت‌ها به‌یک‌باره از زیرزمین سر برآورد و به‌سرعت همه‌گیر شد. موج جدید مطالبه محور قشقایی شهر به شهر و استان به استان گسترده شد و به‌واسطه ارتباط آسان با دیگر طبقه‌های اجتماعی ایران ازجمله جنبش‌های هویت طلبانه مشابه در آذربایجان و مناطق ترک‌نشین قوی‌تر و منسجم‌تر گردید و خود را به‌عنوان مهم‌ترین و گسترده‌ترین موج اجتماعی قشقایی تحمیل کرد. سرعت انتقال و گسترش تفکرات هویت طلبانه در میان قشقایی‌ها سبب نگرانی و البته شکل‌گیری تحرکاتی در برابر آن شد و در یکی دو سال اخیر عمده‌ترین اختلافات و منازعات مجازی و حقیقی جامعه قشقایی زاییده همین پدیده بوده است.

افراد و گروه‌هایی که نگران شکل‌گیری این تحرکات در قشقایی هستند نیز به‌جای بررسی این پدیده و چگونگی شکل‌گیری آن با پروپاگاندایی و غوغا سالاری به آن تاخته و منتسب به دول بیگانه خوانده و نتیجه تلاش‌های ایران ستیزانه همسایگان و قدرت‌های خارجی دانستند. همین امر سبب رادیکالیزه تر شدن هر چه بیشتر مطالبات و تحرکات این موج شده و روزبه‌روز شکاف اجتماعی عمیق‌تر و تضاد رفتاری و افکاری شدیدتر را در جامعه قشقایی به وجود آورده است. حال‌آنکه این پدیده نو در قشقایی تمامی ویژگی‌ها و شاخص‌های یک جنبش اجتماعی را داراست. اعضای آن همگی از بطن جامعه قشقایی برخاسته و مطالباتی را مطرح می‌کنند که تماماً در حوزه قشقایی ست.

منتسب دانستن یک جنبش اجتماعی در یک جامعه به بیگانگان و حمله به ارزش‌ها و اهداف تعیین‌شده آن در حقیقت آسان‌ترین راه برای ندیدن آن جنبش و انکار آن است حال‌آنکه با چنین واکنش‌هایی هرگز یک جنبش اجتماعی نمی‌میرد بلکه آن را به سمت رادیکالیزه تر شدن سوق می‌دهد.

 

جنبش هویت طلبانه قشقایی

جنبشی رفرمیست است که خواهان برابری قومی و ایجاد تغییرات عمده در ساختارها و قوانین موجود است. جنبش هویت طلبانه قشقایی خواهان اعاده حقوق قومی (سیاسی، مدنی) قشقایی و ایجاد توازن و برابری در حقوق اتنیک‌ها و اقوام ایران است. جنبش هویت طلبانه قشقایی خواهان سهیم شدن قشقایی‌ها در اداره امور کشور و پایان دادن به تبعیض‌ها و ستم قومی و تقسیم عادلانه ثروت ملی و عدم مرکزگرایی است. جنبش هویت طلبانه قشقایی خواهان برابری کامل اجتماعی و اجرای مفاد اعلامیه جهانی حقوق بشر و رعایت حقوق شهروندی و مدنی تک‌تک شهروندان ایران است. جنبش هویت طلبانه قشقایی یک جنبش کامل مدنی و اجتماعی است که به دلیل شرایط موجود و نگرانی از سرنوشت قشقایی در بدنه جامعه قشقایی شکل‌گرفته و همه‌گیر شده است. شعارهای عمومی این جنبش نیز کاملاً گویای ماهیت آن و اهداف تعیین‌شده آن است.

انتساب این جنبش به شرق و غرب و وابسته دانستن آن به سرویس‌های جاسوسی دول همسایه خبطی عمدی و البته بزرگ است که نه‌تنها گشایشی برای مخالفان این جنبش نخواهد داشت بلکه شکاف‌های موجود را نیز عمیق‌تر خواهد کرد.

پان‌ترکیسم و بوزقوردیسم ریسمان‌های رشته‌رشته و نامطمئنی است که چنگ زدن به آن برای انکار جنبش و تخریب فعالان آن سودی نخواهد داشت. به گمانم مخالفان جنبش هویت طلبانه قشقایی از نو می‌بایستی برخی از مفاهیم را دوره نمایند. «پان» مفهوم و ماهیتی روشن دارد و به گروه یا دسته‌ای اطلاق می‌شود که خواهان گردآوردن همه افراد یک جامعه زیر چتر خود را دارند. حال‌آنکه هیچ‌کدام از فعالین جنبش هویت طلبانه قشقایی هرگز چنین دیدگاهی نداشته و خواهان ترکیزه کردن کل ساختار جامعه ایران و آسیمیله کردن همه مردم ایران در هویت و فرهنگ ترکی نبوده‌اند بلکه تنها و تنها به دنبال اعاده حقوق قومی قشقایی بوده‌اند با این تعاریف اطلاق پان‌ترکیسم به فعالان مدنی قشقایی یک چماق سرکوب و تعریف غیرواقعی و عمدی است.

واژه «بوزقورد» که این روزها برای سرکوب فعالین جنبش هویت طلبانه قشقایی به‌کاربرده می‌شود نیز اشتباهی دیگر است. بوزقورد در اصل نام نماد و نشان ترکان عالم است و بر اساس داستان‌ها و نوشته‌های پیشین اشاره به گرگ خاکستری می‌کند که مورداحترام ترکان بوده است و ممکن است در ممالک ترک نیز به‌عنوان نشان گروه‌ها و سازمان‌های ترک گرا و هویت گرا به‌کاررفته باشد نماد بوزقورد به دلایل تاریخی شاید موردعلاقه افرادی در میان جنبش هویت طلبانه قشقایی نیز باشد اما این هرگز به معنای ارتباط این فعالین با سازمان‌های ممالک ترک و یا همسو بودن افکار و عقاید این فعالین با آن‌ها نیست. جنبش هویت طلبانه قشقایی «بوزقورد» را تنها و تنها به‌عنوان سمبل و نماد ترکان پیشین می‌داند و هیچ‌کدام از اهداف و آرمان‌های این جنبش کمترین ارتباطی با افراد و یا گروه‌هایی که با نشان «بوزقورد» به دنبال تحرکات نژادپرستانه باشند ندارد، همچنین اعضا و فعالین جنبش هویت طلبانه قشقایی به‌صورت فردی ممکن است از نام یا نشان «بوزقورد» به‌صورت سمبلیک استفاده نمایند اما ماهیت جنبش هویت طلبانه قشقایی تنها بر اساس تعریف و اهدافی است که بیان گردیده و بدیهی است که اطلاق واژگانی چون «پان ترک» و «بوزقورد» از سوی مخالفان جنبش تنها بی‌پایه و اساس بودن اظهاراتشان و تلاش برای انکار و سرکوب ماهیت این جنبش تلقی می‌شود.

مسئله مهم دیگری که می‌بایست به آن اشاره کرد تزریق افراد خاص با ماسک هویت طلبانه به بدنه جنبش است که با تحرکات رادیکال و افراطی سعی در تخریب چهره جنبش و به بیراهه بردن اهداف آن را دارند. چنین پدیده‌ای در میان تمامی جنبش‌های اجتماعی مسبوق به سابقه است و معمول‌ترین حربه از سوی حکومت‌ها و مخالفان جنبش‌هاست. بدیهی است که کنترل جنبش‌های بزرگ اجتماعی ناممکن است؛ اما اهداف و خط‌مشی جنبش معین و مشخص است و عدول از چارچوب‌ها و اهداف تعیین‌شده جنبش به معنای همسو نبودن با جنبش تلقی می‌گردد.

در این نوشته سعی کردم یک برآورد کلی از ماهیت جنبش هویت طلبانه قشقایی که خود نیز به‌عنوان عضو کوچکی از آن به فعالیت مشغولم ارائه دهم و برخی ابهامات موجود را از چهره جنبش زدوده باشم. البته که نوشتن صدها کتاب و مقاله برای آنانی که چشم و گوش بسته فقط در اندیشه تخریب و دشمنی با ماهیت این جنبش هستند فاقد تأثیر خواهد بود اما یک شفاف‌سازی کلی از برآیند شکل‌گیری و چگونگی فعالیت و اهداف آن برای آنانی که به دنبال حقیقت‌ها هستند لازم می‌نمود.

جنبش هویت طلبانه قشقایی جنبش بیداری و آگاهی عمومی قشقایی است که به دنبال احقاق حقوق و برآورده نمودن مطالبات قومی قشقایی و تحکم بخشیدن به ارزش‌های قومی و مؤلفه‌های هویتی قشقایی در ایران است و مادامی‌که این خواسته‌ها و مطالبات برآورده نشود این جنبش زنده خواهد بود. آنانی که دانسته یا ندانسته پرچم دشمنی و مخالفت با این جنبش برافراشته و بی‌مهابا به آن تاخته و به شرق و غرب منتسبش می‌کنند یا از ماهیت و اهداف آن اطلاعی ندارند یا منافعشان درگرو عدم یگانگی قشقایی‌ها و محو حیات سیاسی اجتماعی آن هستند وگرنه هیچ فرزند اصیل قشقایی نظاره‌گر نابودی هویت و ماهیت وجودی‌اش نخواهد بود. از تمامی مخالفین جنبش دوستانه تقاضا می‌کنم جهت حفظ یکپارچگی و انسجام قشقایی و پیشبرد مطالبات قومی خود در افکار و عقایدشان تجدیدنظر نموده و به‌دوراز هرگونه کینه و عداوت و دشمنی ماهیت حقیقی جنبش هویت طلبانه قشقایی را با نگاهی روشن و باز تعقیب نمایند بدیهی است که آغوش این جنبش به روی هر آن‌کس که سرسوزنی نگران فردای ایل باشد باز است.

 

پیش به‌سوی جنبش ۴ میلیونی قشقایی

زنده‌باد قشقایی.

روح اله مرادی قشقایی، سوئیس.

اشتراک گذاری

توزیع موادغذایی در بین پیروان شیخ زکزاکی توسط رژیم ایران در نیجریه

همکاری حشد شعبی با پ.ک.ک در شنگال

مطالب مرتبط

دیدگاه خود را ثبت کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.